Panteon

Panteon Bohaterów Wyzwolenia Lubartowa — Karty PWA (Wizja 1940)

POS_001

A. MOŹDZIŃSKI
OBWÓD LUBARTÓW AK · C. 1940.

ppor. rez. Adam Moździński

ps. „Chodnik” (ur. 1900, zm. 1977)

Organizator struktur ZWZ i oficer łączności radiowej, Obwód AK Lubartów

📍Lubartów, woj. lubelskie (współrzędne do uzupełnienia)

„Twórca pierwszych struktur konspiracyjnych na ziemi lubartowskiej, odpowiedzialny za łączność radiową Obwodu.”

Nauczyciel i działacz społeczny, który już w październiku 1939 roku wszedł do działalności podziemnej. Podkomendni nazywali go „duszą konspiracji lubartowskiej” — prowadził nasłuch radiowy, kolportował prasę podziemną i wciągał do współpracy zaufane osoby, w tym członków własnej rodziny.

POS_002

S. RAFALSKI
ORGANIZATORZY · C. 1940.

plut. rez. Stefan Rafalski

 

Współorganizator struktur terenowych ZWZ, Obwód AK Lubartów

📍Lubartów, woj. lubelskie (współrzędne do uzupełnienia)

„Jeden z pierwszych konspiratorów, odpowiedzialny za budowanie sieci placówek w terenie.”

Jeden z pierwszych mieszkańców Lubartowszczyzny, którzy zaangażowali się w tworzenie sieci konspiracyjnej ZWZ. Odpowiadał za organizację placówek terenowych w powiecie, kładąc fundament pod późniejszą strukturę Obwodu AK.

POS_003

K. SKARUCH
BIP OBWODU · C. 1941.

sierż. rez. Karol Skaruch

ps. „Warta”

Kierownik BIP (Biuro Informacji i Propagandy) Obwodu AK Lubartów

📍Lubartów, woj. lubelskie (współrzędne do uzupełnienia)

„Pionier walki sabotażowej i dywersji propagandowej, twórca struktur prasowych i informacyjnych.”

Stworzył i prowadził struktury Biura Informacji i Propagandy Obwodu — komórki odpowiedzialnej za kolportaż prasy podziemnej, kontrwywiad informacyjny i podtrzymywanie morale mieszkańców w czasie okupacji.

POS_004

KS. A. SZULC
KAPELAN OBWODU · C. 1941.

ks. kapelan rez. Aleksander Szulc

ps. „Ina”

Kapelan wojskowy Obwodu Lubartów ZWZ-AK

📍Lubartów, woj. lubelskie (współrzędne do uzupełnienia)

„Duchowy opiekun żołnierzy podziemia, odpowiedzialny za morale, posługę i wsparcie duchowe w oddziałach.”

Jako kapelan wojskowy Obwodu towarzyszył żołnierzom AK w najtrudniejszych chwilach konspiracji i walki — sprawował posługę duszpasterską, wspierał rodziny represjonowanych i budował ducha oporu wśród mieszkańców.

POS_005

R. JEZIOR
KOMENDANT OBWODU · C. 1944.

kpt. Roman Jezior

ps. „Okoń”, „Jung”, „Brona” (ur. 1907, zm. 1991)

Ostatni Komendant Obwodu AK Lubartów

📍Lubartów, woj. lubelskie (współrzędne do uzupełnienia)

„Odpowiedzialny za przeprowadzenie Akcji „Burza” w powiecie; wcześniej I zastępca i p.o. komendanta Obwodu.”

Objął dowództwo Obwodu w przełomowym momencie i to on stanął na czele struktur AK Lubartów w chwili wyzwolenia miasta w lipcu 1944 roku. Po wojnie represjonowany przez władze komunistyczne, spędził lata w więzieniu — zmarł w 1991 roku, doczekawszy wolnej Polski.

POS_006

AD

BRAK ZACHOWANEJ FOTOGRAFII

por. rez. Adam Domaradzki

ps. „Don”

Komendant Obwodu AK Lubartów (I 1943 – I 1944)

📍Lubartów, woj. lubelskie (współrzędne do uzupełnienia)

„Kierował Obwodem w kluczowym okresie rozbudowy struktur podziemnych i przygotowań do dalszej walki.”

Przez rok kierował Obwodem AK Lubartów w okresie jego intensywnej rozbudowy — umacniał struktury konspiracyjne i przygotowywał grunt pod przyszłe działania zbrojne, zanim przekazał dowództwo swoim następcom.

POS_007

J. JURAŁOMSKI
II REJON AK · C. 1943.

por. Józef Jurałomski

ps. „Jur” (ur. 1906, zm. 1978)

Oficer KOP i dowódca II Rejonu AK (miasto Lubartów)

📍Lubartów, woj. lubelskie (współrzędne do uzupełnienia)

„Odpowiedzialny za planowanie obrony miasta, zabezpieczenie kluczowych obiektów i osłonę ludności.”

Jako dowódca II Rejonu odpowiadał bezpośrednio za obszar miasta Lubartów — planował jego obronę podczas wyzwolenia, zabezpieczał kluczowe obiekty infrastruktury i organizował osłonę ludności cywilnej w dniach walk.

POS_008

J. KIWERSKI
27 WDP AK · C. 1944.

ppłk dypl. Jan Wojciech Kiwerski

ps. „Oliwa” (ur. 1910, zm. 1944)

Pierwszy dowódca 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK

📍Lubartów, woj. lubelskie (współrzędne do uzupełnienia)

„Dowodził dywizją od jej sformowania aż do śmierci w walce 18 kwietnia 1944 r. pod Zamłyniem.”

Objął dowództwo nowo utworzonej 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK i prowadził ją przez pierwsze, najcięższe miesiące walk na Wołyniu. Zginął w walce pod Zamłyniem 18 kwietnia 1944 roku, nie doczekawszy wyzwolenia Lubartowa.

POS_009

J. SZATOWSKI
27 WDP AK · C. 1944.

mjr Jan Szatowski

ps. „Kowal” (ur. 1907, zm. 1988)

Dowódca 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK po śmierci „Oliwy”

📍Lubartów, woj. lubelskie (współrzędne do uzupełnienia)

„Objął dowództwo 19 kwietnia 1944 r. i prowadził dywizję przez najcięższy okres walk i przemarszu na zachód.”

Po śmierci ppłk. Kiwerskiego objął dowództwo dywizji i przeprowadził ją przez trudny okres przemarszu na zachód, aż do momentu przekazania dowództwa płk. Kotowiczowi przed samym wyzwoleniem Lubartowa.

POS_010

J. KOTOWICZ
27 WDP AK · C. 1944.

płk Jan Kotowicz

ps. „Twardy”

Ostatni dowódca 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK

📍Lubartów, woj. lubelskie (współrzędne do uzupełnienia)

„Dowodził natarciem dywizji, które 21 lipca 1944 r. zajęło Lubartów i Kock, rozbijając wycofującą się kolumnę niemiecką.”

Jako ostatni dowódca 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK osobiście poprowadził natarcie, które 21 lipca 1944 roku zajęło Lubartów i Kock — kończąc niemiecką okupację miasta i zapisując się na trwałe w jego historii.

POS_011

T. STZ.-RYCHTER
SZTAB 27 WDP AK · C. 1944.

mjr Tadeusz Sztumberk-Rychter

ps. „Żegota” (ur. 1907, zm. 1972)

Szef sztabu 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK

📍Lubartów, woj. lubelskie (współrzędne do uzupełnienia)

„Kluczowy oficer operacyjny sztabu dywizji, odpowiedzialny za planowanie i koordynację działań bojowych.”

Jako szef sztabu dywizji odpowiadał za planowanie operacyjne i koordynację działań bojowych całej 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK — jego praca sztabowa miała kluczowe znaczenie dla sukcesu Akcji „Burza”.

POS_012

Z. BROŃSKI
OP „USKOK” · C. 1944.

por. Zdzisław Broński

ps. „Uskok” (ur. 1912, zm. 1949)

Dowódca Oddziału Partyzanckiego i szef dywersji

📍Lubartów, woj. lubelskie (współrzędne do uzupełnienia)

„Legendarny dowódca, obrońca ludności przed terrorem; jego oddział w czasie „Burzy” liczył 60 świetnie uzbrojonych żołnierzy.”

Jeden z najbardziej rozpoznawalnych dowódców partyzanckich regionu — jego oddział bronił okolicznej ludności przed terrorem okupanta, a w czasie Akcji „Burza” liczył 60 świetnie uzbrojonych żołnierzy. Po wojnie kontynuował samotną walkę przeciw nowej władzy aż do śmierci w 1949 roku.

POS_013

T. POŚPIECH
OP „BRZECHWY” · C. 1944.

por. Tadeusz Pośpiech

ps. „Brzechwa”

Dowódca Oddziału Partyzanckiego (OP „Brzechwy”)

📍Lubartów, woj. lubelskie (współrzędne do uzupełnienia)

„Dowodził oddziałem bojowym niszczącym transporty i węzły komunikacyjne wroga; powiększył oddział do 80 ludzi.”

Dowodził jednym z najaktywniejszych oddziałów partyzanckich regionu, który przeprowadzał akcje sabotażowe niszczące niemieckie transporty i węzły komunikacyjne. Pod jego dowództwem oddział rozrósł się do 80 dobrze uzbrojonych żołnierzy.

POS_014

JSZ

BRAK ZACHOWANEJ FOTOGRAFII

strz. Józef Szymula

ps. „Jordan”

Dowódca oddziału specjalnego Batalionów Chłopskich

📍Lubartów, woj. lubelskie (współrzędne do uzupełnienia)

„Dowódca oddziału BCh, który w ramach scalenia i pełnej współpracy bojowej walczył wspólnie z AK.”

Dowodził oddziałem specjalnym Batalionów Chłopskich, który w ramach scalenia struktur podziemnych ściśle współpracował z Armią Krajową, biorąc udział we wspólnych działaniach bojowych w regionie lubartowskim.

POS_015

K. BĄBIŃSKI
OKRĘG WOŁYŃ AK · C. 1943.

płk Kazimierz Bąbiński

ps. „Luboń” (ur. 1895, zm. 1970)

Komendant Okręgu Wołyńskiego AK, twórca dywizji

📍Lubartów, woj. lubelskie (współrzędne do uzupełnienia)

„Wydał rozkaz rozpoczęcia Akcji „Burza” na Wołyniu i zarządził koncentrację sił, z których powstała 27. Wołyńska Dywizja Piechoty AK.”

Jako komendant Okręgu Wołyńskiego AK to on wydał rozkaz rozpoczęcia Akcji „Burza” i zarządził koncentrację rozproszonych oddziałów partyzanckich, z których powstała 27. Wołyńska Dywizja Piechoty AK — jednostka, która ostatecznie wyzwoliła Lubartów.

POS_016

A. MIDUCH
WSK OBWODU · C. 1943.

Aniela Miduch

ps. „Kama”

Nauczycielka tajnego nauczania i Komendantka Wojskowej Służby Kobiet

📍Lubartów, woj. lubelskie (współrzędne do uzupełnienia)

„Łączyła pracę pedagogiczną z działalnością konspiracyjną jako komendantka Wojskowej Służby Kobiet w Obwodzie AK Lubartów.”

Nauczycielka, która przez lata okupacji prowadziła tajne komplety, jednocześnie pełniąc funkcję komendantki Wojskowej Służby Kobiet Obwodu — łącząc troskę o edukację najmłodszych z odpowiedzialną rolą w strukturach konspiracyjnych.

POS_017

L. TRACZYK
TAJNE NAUCZANIE · C. 1942.

Ludwika Traczyk

ps. „Ala”

Nauczycielka tajnego nauczania

📍Lubartów, woj. lubelskie (współrzędne do uzupełnienia)

„Prowadziła tajne komplety dla dzieci i młodzieży Lubartowa w okresie okupacji niemieckiej.”

Przez cały okres okupacji niemieckiej, z narażeniem życia, prowadziła tajne komplety dla dzieci i młodzieży Lubartowa — zapewniając ciągłość polskiej edukacji wbrew zakazom okupanta.

POS_018

KJ

BRAK ZACHOWANEJ FOTOGRAFII

Kazimiera Janczewska

 

Nauczycielka tajnego nauczania

📍Lubartów, woj. lubelskie (współrzędne do uzupełnienia)

„Uczestniczka konspiracyjnego systemu nauczania w Lubartowie w latach okupacji niemieckiej.”

Zaangażowana w konspiracyjny system tajnego nauczania w Lubartowie — dane biograficzne wymagają dalszej weryfikacji źródłowej.